عماد الدين حسن بن علي الطبري (مترجم: عبد الملك بن اسحاق بن فتحان واعظ قمى)

مقدمه 43

فضائل اهل بيت رسول (ص) و مناقب اولاد بتول (ع) (فارسى)

آمده است يكى از احفاد او از وى خواسته است تا « كتاب فى الامامه » به فارسى بنويسد ، به طورى كه داراى « ترتيب غريب » و « تركيب عجيب » باشد . وى اين كار را انجام داده و حاصل آن كتاب متوسطى با شكلى زيبا و متنى لطيف درآمده آن گونه كه كسى مانند آن تأليف نكرده و دوست و دشمن از آن ستايش كردهاند و از آن نسخه گرفتهاند . آنگاه به ذهنش چنين آمده است تا آن را به عربى درآورد . وى مى گويد با وجود سن زيادى كه داشته و چشمش يارى نمى كرده ، اين كار را به سرانجام رسانده است ( 28 - 30 ) . اين همان كتاب اسرار الامامه است كه خوشبختانه به دست ما رسيده است . در اينجا قصدمان مرور بر مطالبى كه در كتاب آمده نيست ، بلكه كوشش مى كنيم برخى از نكات مهم تاريخى آن را كه داراى اهميت ويژه است ، از آن استخراج كرده ارائه دهيم . عماد در باره خودش نيز اطلاعاتى ارائه مىدهد . از آن جمله اشاره به كتابى است كه در مباحث كلامى و به خصوص بحث علم الهى با عنوان « نزهة الاصول فى تحفة آل الرسول » نوشته است كه در منبع ديگرى از آن ياد نشده است ( ص 43 ) . نقلهاى تاريخى شگفت كه در منابع ديگر يافت نمى شود ، در اين اثر هم آمده است . مع الاسف منابع اصلى برخى از اين نقلها و اين كه از كجا آمده است را نمى شناسيم . با اين حال ، در اين اثر مهم تر از آن نقلهاى تاريخى ، تحليل هايى است كه وى در باب رفع برخى از ابهامات دارد . از آن جمله بحثى در باره علت فراوانى سنيان و كمى شيعيان و مجبور شدن آنان به تقيه ارائه كرده است . وى دليل آن را برخى از فتاوى رايج در مذاهب فقهى اهل سنت مىداند كه كار را براى مردم سهل و آسان كرده است . لحن وى در اين مباحث خطابى و در عين حال غير دقيق است با اين حال ، اشارات وى روشنگر برخى از نكات مهم در اين باب است . براى مثال اشاره به حلال شمردن موسيقى و برخى فتاوى ديگر مىتواند به محققان در آن زمينه كمك كند . به نوشته وى ، با اين كه شيعيان اندك هستند ، اما زوار يكسره به زيارت